Πόλεμος ενάντια στον πόλεμο

Posted: Ιουλίου 11, 2018 in Χωρίς κατηγορία

Από «σελιδοδείκτη »

του Δημήτρη Γληνού

Το 1938, εξόριστος στη Σαντορίνη από το μεταξικό καθεστώς, ο Δημήτριος Γληνός θα γράψει την Τριλογία του πολέμου, έργο ανολοκλήρωτο, στο οποίο ο Γληνός, λίγο πριν το ξέσπασμα του Β’ παγκόσμιου πολέμου, εκθέτει την ανάλυσή του για το φαινόμενο του πολέμου. Αναδημοσιεύουμε στον Σελιδοδείκτη ένα απόσπασμα από τον πρόλογο του συγκεκριμένου έργου, ο οποίος νομίζουμε 80 χρονιά μετά, στη σημερινή συγκυρία της έξαρσης των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, όξυνσης των αντιθέσεων μεταξύ ελληνικής και τουρκικής αστικής τάξης, αλλά και σοβινιστικού παροξυσμού, αποκτά μια ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Σε αντιπαράθεση με τους μύθους της εθνικής ενότητας, ο Γληνός εκτιμούσε ότι η ειρήνη και η αποτροπή του πολέμου μπορούν να επιτευχθούν μόνο από το ενιαίο αντιπολεμικό μέτωπο των εργαζομένων και των υπόλοιπων λαϊκών στρωμάτων και από την παράλληλη όξυνση της αντικαπιταλιστικής πάλης των κυριαρχούμενων κοινωνικών τάξεων. Το σύνθημα «πόλεμος ενάντια στον πόλεμο» διατηρεί και σήμερα την αξία του και μπορεί να εμπνεύσει πολιτικά την πάλη του εκπαιδευτικού και εργατικού κινήματος για ειρήνη και κοινωνική δικαιοσύνη.

Σε μια συγκυρία, όπου τα σύννεφα του πολέμου συγκεντρώνονται στην περιοχή μας, σε μια συγκυρία όπου χιλιάδες παιδιά, συχνά ασυνόδευτα, ζουν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη χώρα μας, σε μια συγκυρία όπου ο ρατσισμός και ο εγκλεισμός των παιδιών, με βάση τη φυλή και την εθνικότητα, αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική σε Ε.Ε. και ΗΠΑ και ο ακραίος εθνικισμός διεισδύει ακόμη και στον κόσμο της εκπαίδευσης, ο επιθετικός αλλά και διεισδυτικός λόγος του Γληνού, ο οποίος δεν συμβιβάζεται με τη μέση συνείδηση, δεν περιγράφει απλώς τις σκοτεινές πραγματικότητες του ύστερου Μεσοπολέμου, αλλά και τη δική μας εποχή. Μας υπογραμμίζει τα δικά μας καθήκοντα και ως εργαζομένων, αλλά και ως εκπαιδευτικών που δεν μπορούν να βολευτούν σε μια πραγματικότητα όπου για χιλιάδες παιδιά, για χιλιάδες εν δυνάμει μαθητές μας, το συρματόπλεγμα, ο εγκλεισμός, οι ομάδες ειδικής φύλαξης, τα κοράκια των ΜΚΟ οργανώσεων που χρηματοδούνται από τους εμπνευστές του πολέμου, ο χωρισμός από την οικογένεια και τους γονείς είναι μια καθημερινή πραγματικότητα. Ο πόλεμος είναι εδώ λοιπόν, είναι δίπλα μας. Ο δάσκαλος Γληνός, σε εγκλεισμό και ο ίδιος, ερημίτης όπως ο ίδιος τόνιζε, συνεχίζει να μας διδάσκει. Πόλεμος ενάντια στον πόλεμο!

Η Σ.Ε. του Σελιδοδείκτη

Υπάρχουν πολλοί, πάρα πολλοί ακόμη στον τόπο μας, που όταν ακούνε την κραυγή του κινδύνου «ο Πόλεμος έρχεται!» παραξενεύονται και χαμογελούν ειρωνικά.

Δεν μιλάμε για εκείνους , που έχουνε συμφέρον να ετοιμάζουνε τον πόλεμο και να μιλάνε αδιάκοπα για την ειρήνη.

Δε μιλάμε για τους καπιταλιστές, τους μεγαλοβιομηχάνους, τους μεγαλοεμπόρους, τους μεγαλοτραπεζίτες και τους αεριτζήδες των προμηθειών, που για αυτούς, σαν αληθινούς καρχαρίες, η ανθρώπινη σάρκα είνε τροφή τους. Δε μιλάμε για τους πολιτικούς, τα πολιτικά κόμματα, τα ανδρείκελα του καπιταλισμού, δε μιλάμε για τους στρατοκράτες και τα στρατιωτικά επιτελεία, ούτε για τους πλερωμένους δημοσιογράφους και τους πνευματικούς λακέδες του καπιταλισμού. Όλοι αυτοί ξέρουνε καλά τη δουλειά τους.

Μιλάμε για τον ανίδεο κόσμο, τους εργάτες, τους αγρότες, τη φτωχολογιά και όλο το μικρόκοσμο, που βόσκει σαν κοπάδι από αρνιά στο λειβάδι αυτή τη στιγμή που ο μακελλάρης ακονίζει το μαχαίρι του.

Ότι υπάρχει φτώχεια, πείνα, αναδουλειά και μαύρη δυστυχία, αυτό το βλέπουνε και το ζούνε κάθε μέρα. Μα πόλεμο σου λένε; Πού είναι ο πόλεμος;

Οι λαοί σου λένε είναι κουρασμένοι. Τα κράτη είναι φτωχά, έχουνε τεράστια ελλείμματα στους προϋπολογισμούς και εκατομμύρια ανέργους. Πώς θα κάνουνε πόλεμο;

Κάθε μέρα συνεδριάζουνε στην Ελβετία, πότε στη Λωζάννη, πότε στη Γενεύη, ίσα – ίσα για να αποφύγουνε τον πόλεμο και να περιορίσουν τους εξοπλισμούς. Πού είναι λοιπόν ο πόλεμος;

Και όμως ο «Πόλεμος έρχεται!». Ο πόλεμος ετοιμάζεται! Ο πόλεμος κιόλας χτυπάει την πόρτα κάθε σπιτιού και του πιο ειρηνικού και απόμερου σπιτιού, στην πόλη, στον κάμπο και στο βουνό για να πάρει τον πατέρα και τα αγόρια στο σφαγείο, για να αφήσει τη μάνα, τις αδελφές και τα μικρά παιδιά στην πείνα, στην εκπόρνευση και στην ορφάνεια, για να τους φέρει και αυτούς το δηλητηριασμένο αέριο, το ασφυξιογόνο που θα τους πνίξει μέσα στο σπίτι τους.

Ο πόλεμος έρχεται! Τον ετοιμάζουνε στα εργοστάσια όπου χύνεται το ατσάλι, που θα φάει τα κορμιά, τον ετοιμάζουνε στα χημικά εργοστάσια, τον ετοιμάζουνε στα επιτελεία, τον ετοιμάζουνε στους στρατώνες, τον ετοιμάζουνε στα σκολειά, όπου δηλητηριάζουνε τα παιδιά με τα εθνικά μίση και την εξύμνηση της πολεμικής αρετής.

Ο πόλεμος έρχεται! Γιατί ο καπιταλισμός δεν μπορεί να γλυτώσει αλλιώς από τη θανάσιμη αγωνία του. Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να ζήσει χωρίς να τρώει αίμα και σάρκα ανθρώπινη είτε στο χαράκωμα είτε στο εργοστάσιο μέσα.

Ο πόλεμος έρχεται! Γιατί η ρούσικη επανάσταση απολύτρωσε το ένα έχτο της γης και εκατόν πενήντα εκατομμύρια ανθρώπους από τα νύχια του καπιταλισμού. Και ο καπιταλισμός θέλει να πάρει πίσω τα θύματά του (…).

Ο πόλεμος έρχεται! Γιατί ο καπιταλισμός δημιουργεί εκατομμύρια ανέργους που πρέπει να ψοφήσουνε στα χαρακώματα αφού αργούνε να πεθάνουμε στις πολιτείες μέσα.

Ο πόλεμος έρχεται! Άρχισε κιόλας. Στη Μαντζουρία έστησαν το στρατόπεδό τους, οι πρόσκοποι του παγκόσμιου καπιταλισμού, οι Γιαπωνέζοι. Αν δεν ξέσπασε ακόμα είναι γιατί σταθερά αποφεύγει την πρόκληση η Σοβιετική Ένωση. Και όμως η φωτιά σιγοκαίει. (…)

Ε! λοιπόν αυτός ο πόλεμος δεν πρέπει να γίνει! Και είναι στο χέρι μας να μην γίνει. Είναι στο χέρι των μελλοθάνατων να βάλουνε κάτω τους μακελλάρηδες. Αρκεί να μην αφήσουν να οδηγηθούν τα πρόβατα στη σφαγή. Για να μην γίνει πόλεμος πρέπει να χτυπήσουν από τώρα. Να μην περιμένουνε να πάνε στα χαρακώματα.

Για να μην γίνει πόλεμος θα πρέπει από τώρα να δώσουνε το μήνυμα του ξεσηκωμού. Πρέπει από τώρα να το νιώσουνε καλά όλοι οι εργάτες, οι αγρότες, η φτωχολογιά ότι πρόκειται σε λίγο να ποτίσουνε τη γη με το αίμα τους και το αίμα των παιδιών τους.

Παντού, κάθε στιγμή από τώρα, διαφώτιση, δουλειά αντιπολεμική.

Το χρέος μας λοιπόν είναι από τώρα. «Πόλεμος ενάντια στον πόλεμο!». Αυτό πρέπει να είναι το σύνθημά μας στην πόλη και στον κάμπο και στη στρατώνα και στο σκολειό και παντού. Να κινηθούμε από τώρα. Να παραλύσουμε τη φριχτή μηχανή του πολέμου, που θα ζυμώσει τα κορμιά μας με τη λάσπη.

Η ενιαία δύναμη της αλληλεγγύης όλων των εργαζομένων, ανεξάρτητα από κόμματα και πολιτικές πεποιθήσεις, είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να εμποδίσει το βάρβαρο καπιταλισμό να ξαναβάψει πάλι τη γη με αίμα εργατικό. Για τούτο: ακούραστη δουλειά για τη σφυρηλάτηση του ενιαίου αντιπολεμικού μετώπου των εργαζομένων.

Το αντιπολεμικό μέτωπο των θυμάτων του καπιταλισμού: Να η δύναμη η τεράστια που θα περάσει τις χειροπέδες στα χέρια των εκμεταλλευτών.

Για να μην γίνει ο πόλεμος πρέπει τα όπλα να στραφούν ενάντια στους μακελλάρηδες.

Πόλεμος ενάντια στον πόλεμο!

Advertisements

Μαρία Κιουρί. ….και το αποτύπωμα της!

Posted: Ιουλίου 6, 2018 in Χωρίς κατηγορία
Από «σελιδοδείκτη»
του Πάνου Παπανικολάου,
Σαν σήμερα 4 Ιούλη 1934 έφυγε από την ζωή η Μαρία Σαλώμη Σκουοντόβσκα Κιουρί. Εκείνη που σε καιρούς ανάποδους χάραξε πρωτόγνωρους δρόμους γράφοντας στα παλιά της τα παπούτσια κάθε προκατάληψη. Πέμπτο παιδί μιας οικογένειας χτυπημένης από την αρρώστεια και από την φτώχεια, αναγκάστηκε να εργαστεί από τα εφηβικά της χρόνια ενώ ταυτόχρονα σπούδαζε σε παράνομο πανεπιστήμιο γιατί στην πατρίδα της την Πολωνία δεν επιτρεπόταν τότε η φοίτηση σε γυναίκες. Τελικά κατάφερε να σπουδάσει στο Παρίσι (τα χρόνια των σπουδών της συνέχισε να εργάζεται ενώ τρεφόταν μόνο με ψωμί, τσάϊ και βούτυρο) και γρήγορα συγκλόνισε την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα με μια σειρά από μεγαλειώδεις ανακαλύψεις σχετικές με την ατομική ακτινοβολία. Ήταν η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ το 1903 μαζί με τον σύζυγό της Πιέρ Κιουρί και τον Ανρύ Μπεκερέλ. Το 1911 τιμήθηκε μόνη της με δεύτερο βραβείο Νόμπελ, Χημείας αυτή την φορά. Ένα βραβείο που η Γαλλική κοινωνία και ο Γαλλικός τύπος το περιφρόνησαν και το αποσιώπησαν, καθώς δόθηκε σε μια γυναίκα που από πάνω είχε και το … θράσος να έχει συνάψει σχέση με νεαρότερό της παντρεμένο άντρα αν και χήρα και που επίσης είχε το θράσος να μην δηλώνει θρήσκευμα για τα παιδιά της. Μάλιστα, οι γαλλικές εφημερίδες ενώ δεν έγραψαν λέξη για το βραβείο Νόμπελ, έγραφαν κάθε μέρα δηλητηριώδη σχόλια κλειδαρότρυπας για την ερωτική της ζωή. Πίσω από τις αιτιάσεις αυτές κρυβόταν όχι μόνο ο σεξουαλικός συντηρητισμός αλλά ο ρατσισμός, η ξενοφοβία και ο αντισημιτισμός : η γαλλική ακροδεξιά έκανε εκστρατεία ενάντια στην άθεη εβραϊκής καταγωγής ξένη, τρομοκρατώντας τους δημοσιογράφους όπως είχε κάνει λίγες δεκαετίες πριν με την υπόθεση Ντρέϋφους. Άλλωστε γι αυτούς τους λόγους μόλις λίγους μήνες πριν η Γαλλική Ακαδημία είχε αρνηθεί να την κάνει μέλος της. Παντελώς αδιάφορη για αυτές τις μικρότητες, η Μαρία όχι μόνο συνέχισε απτόητη το ερευνητικό της έργο, αλλά έσπευσε να προωθήσει η ίδια την εφαρμογή των νέων ανακαλύψεων – των δικών της, του εκλιπόντος συζύγου της αλλά και του Βίλχελμ Ρέντγκεν – στην ιατρική. Μάλιστα, τα χρήματα από τα δυο βραβεία Νόμπελ τα διέθεσε για την εγκατάσταση ακτινολογικών εργαστηρίων σε στρατιωτικά νοσοκομεία. Χιλιάδες στρατιώτες τραυματίες του ιμπεριαλιστικού πολέμου σώθηκαν χάρις στην Μαρία Κιουρί. Άλλωστε όταν ο Πιερ Κιουρί ζούσε, το ζευγάρι είχε αποφασίσει από κοινού να μην καταδεχτεί ποτέ να επωφεληθεί οικονομικά από την ιατρική εφαρμογή της ραδιενέργειας. Η Μαρία συνέχισε την επιστημονική έρευνα ως τον θάνατό της το 1934. Έναν θάνατο που οφειλόταν ακριβώς στην πολυετή αφιέρωσή της στην επιστήμη : αρρώστησε από κακόηθες αιματολογικό νόσημα λόγω της έκθεσής της στην ραδιενεργή ακτινοβολία. Τα σημειωματάριά της ακόμα και σήμερα φυλάσσονται σε μολύβδινες θήκες γιατί εκπέμπουν ραδιενέργεια. Ακόμα στο σκοτάδι λάμπουν με το αχνό πρασινωπό φως του ραδίου τα χνάρια από τα δάκτυλα της Μαρίας πάνω στο χαρτί.
Η Μαρία Κιουρί έχει την Πρώτη Θέση στο Πάνθεο της Σύγχρονης Επιστήμης. Γιατί τα επιτεύγματά της χρειάστηκαν να υπερπηδήσουν όχι μόνο τους επιστημονικούς αλλά και τους τεράστιους κοινωνικούς περιορισμούς της εποχής της. Άδολη εργάτρια της Νέας Γνώσης, αδιάφορη για Πλούτο, Δόξα και Κοινωνική Λάμψη, απτόητη μπροστά στην Κοινωνικό Μεσαίωνα, διέλυσε με το Φως της τα Σκοτάδια όχι μόνο όσον αφορά την Επιστήμη αλλά και όσον αφορά την θέση της γυναίκας στον 20ο αιώνα.

ΠΡΟΣΦΥΓΟΠΟΥΛΑ: ΠΕΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΚΑΘΕ ΒΡΑΔΥ

Posted: Ιουνίου 5, 2018 in Χωρίς κατηγορία

Στην Ελλάδα βρίσκονται 3.050 ασυνόδευτα παιδιά πρόσφυγες. Το 72% είναι ακόμη σε λίστα αναμονής για εξεύρεση στέγης. Σχεδόν τα μισά απ’ αυτά λαθροβιούν στις πλατείες, στα πάρκα, στα λιμάνια. Η παιδική πορνεία ανθεί δίπλα μας.

«ΑΝ Η ΖΩΗ ΜΟΥ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΟΣΟ ΦΡΙΚΙΑΣΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ, ΠΩΣ ΘΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ;» ΑΝΑΡΩΤΙΕΤΑΙ Ο ΓΙΑΣΙΝ

Σύνταγμα, Ομόνοια, Πεδίο του Άρεως

Μαχμούντ, Αζάτ, Χαλίντ, Ακράμ, Χασάν, Γιασίν…

Ασυνόδευτοι, ανήλικοι πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, τη Συρία, το Ιράκ, που εξαναγκάζονται να πουλάνε σεξ για ένα πιάτο φαΐ. Μόνοι τους ή από άλλους. Πόσο μεγάλη σημασία έχει, όταν θεωρούν ότι είναι ο μοναδικός τρόπος να επιζήσουν;

Τα ρεπορτάζ του Al Jazeera και του Russia TodayDocumentary Channel, την άνοιξη του 2018, είναι γροθιά στο στομάχι. Γιατί, εκτός των άλλων, μικραίνουν την απόσταση της είδησης. Την προσωποποιούν. Σε κυνηγούν τα μάτια των νεαρών προσφύγων ακόμα και όταν πάψεις να την ακούς. «Πελάτες είναι συνήθως ευρωπαίοι τουρίστες αλλά και Έλληνες. Μας δίνουν 5 και 10 ευρώ», λέει ο Ακράμ στη δημοσιογράφο. «Δεν είχα που να μείνω. Πεινούσα. Θα κάνω τα πάντα για να μείνω ζωντανός», συμπληρώνει ο Χασάν.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, έως τις 15 Απριλίου του 2018, βρίσκονταν στην Ελλάδα 3.050 ασυνόδευτα παιδιά, πρόσφυγες, το 96,2% αγόρια. Από αυτά, το 72%, 2.200 παιδιά είναι ακόμη σε λίστα αναμονής για εξεύρεση στέγης. «Το 42% είναι άστεγα ή σε άτυπη φιλοξενία ή σε άγνωστη τοποθεσία». Δηλαδή σχεδόν τα μισά από τα επίσημα καταγεγραμμένα παιδιά πρόσφυγες λαθροβιούν στις πλατείες, στα πάρκα, στα λιμάνια. Και σε αυτά προστίθενται όσα επίσημα δεν καταγράφηκαν και άρα δεν υπάρχουν για τις κρατικές υπηρεσίες. Όπως και αυτά που το σκάνε από τις κάθε λογής δομές τύπου «Μόρια», γιατί τους «θυμίζουν τις φυλακές στο Ιράν», όπως δήλωσε πρόσφατα ένας πιτσιρικάς. Έφυγαν από εκεί γιατί συνεχίζουν να ψάχνουν για ένα καλύτερο μέλλον.

Οι αρμόδιες αρχές, οι κυβερνητικοί εκπρόσωποι και οι ευρωπαίοι επίτροποι δηλώνουν την ικανοποίησή τους από την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Οι φωνές πνίγονται πριν να φτάσουν στα κέντρα του πολιτισμού τους, τις πρωτεύουσες των χωρών τους. Οι σκιές των σωμάτων που έχουν απομείνει ανασαίνουν στο περιθώριο της ζωής. Κι η βιομηχανία του σεξ ανιχνεύει νέους δρόμους για την προσέλκυση τουριστικού κοινού και την περιβόητη ανάπτυξη που έρχεται.

Οι ειδικοί επιστήμονες δίνουν διαλέξεις στα σαλόνια των ΜΚΟ με την ευγενική χορηγία των Ιδρυμάτων Νιάρχου, Μποδοσάκη, Λάτση. Μιλούν για τη μέθοδο προσέγγισης των ανήλικων προσφύγων. Για το τραύμα του αποχωρισμού από την οικογένεια, την παλιά ζωή, τα αγαπημένα πρόσωπα και πράγματα. Την αγωνία της μετεγκατάστασης. Την αίσθηση του προσωρινού, που κουβαλούν τα παιδιά πρόσφυγες. Τη δυσκολία να κάνουν σχέδια, να προβάλλουν τον εαυτό τους στο μέλλον. Τη μεγάλη ψυχολογική επιβάρυνση που έχουν υποστεί, ώστε η πνευματική τους ηλικία να μην αντιστοιχεί στη σωματική. Την ίδια ώρα που οι ειδικοί ισχυρίζονται ότι καμιά παρέμβαση δεν νοείται χωρίς την επίλυση βασικών και πρωταρχικών αναγκών των παιδιών προσφύγων και μεταναστών, χωρίς την αποκατάσταση της ασφάλειας και της σταθερότητας, πολλά από αυτά περιμένουν πάνω από τέσσερις μήνες την εξέταση της αίτησης ασύλου στα παγκάκια της πλατείας. Κι αναζητούν τρόπο και χώρο να επιβιώσουν «πεθαίνοντας» ξανά και ξανά σχεδόν κάθε βράδυ. Μόνο κάτι αλλόκοτοι δάσκαλοι επιχειρούν να τα πάρουν από το χέρι και να τα φέρουν στη ζεστασιά των ανθρώπων.

Όλα «μυρίζουν μια σκάρτη ημέρα» για τον πολιτισμό μας και την ανθρωπότητα. Όταν τα παιδιά του κόσμου δεν έχουν που να πάνε, τι να φάνε και τι να ονειρευτούν. Έφυγαν από τις χώρες τους για να σωθούν από τον πόλεμο, την πείνα, την καθημερινή απειλή. Για ένα καλύτερο μέλλον «κράτησαν νερό» μαζί τους. Ελπίδα. Μεγάλωσαν απότομα μέσα από το ταξίδι, τις κακουχίες, το θάνατο που παραμονεύει το κάθε τους βήμα. Κι ήρθαν εδώ στην είσοδο της πολιτισμένης Ευρώπης για να χάσουν ότι τους απέμεινε από τον εαυτό τους; Τη θέληση να ζήσουν, να ερωτευτούν, να αισθανθούν ελεύθερα και να αγαπήσουν ξανά τον κόσμο.

«Νοιώθω σπασμένος. Θα ήθελα να πεθάνω σήμερα. Πριν έρθει το αύριο. Γιατί να ζω;» δηλώνει ο Χασάν. «Γυρίστε πίσω, σας λέω. Μείνετε να πεθάνετε από τον πόλεμο. Εδώ δεν υπάρχει ζωή» συνεχίζει. «Αν η ζωή μου αρχίζει τόσο φρικιαστικά στην Ευρώπη, πως θα τελειώσει;» αναρωτιέται ο Γιασίν. «Δεν έχουμε μέλλον», δηλώνουν μπροστά στην κάμερα. «Απόψε κάνει κρύο. Θέλω ένα μέρος για να ζήσω και δεν έχω τίποτε πια»…

Ας μην αφήσουμε αυτή την κραυγή μετέωρη. Ας μην εκχωρήσουμε στους δεσμοφύλακες του κέρδους το μέλλον γυμνό από την προσδοκία της καλυτέρευσής του. Ας την ενώσουμε με την απάντηση του νεαρού Φαρχάντ για το πως ήρθε στην Ελλάδα από το Ιράν, όντας τυφλός:

«Κρατώντας χέρια άλλων»…

Πηγή: Εφημερίδα ΠΡΙΝ

Εκπαιδευτικό «σύστημα » Montessori

Posted: Μαΐου 13, 2018 in Χωρίς κατηγορία

Του Θοδωρή Βουρεκά

Α. Το θεωρητικό πλαίσιο

Οι θεωρητικές βάσεις των παιδαγωγικών αντιλήψεων της M. Montessori είναι εξαιρετικά προβληματικές. Συγκεκριμένα, το θεωρητικό αυτό πλαίσιο χαρακτηρίζεται:

Πρώτον, από βιολογισμό. Το παιδί, σύμφωνα με τη Montessori, είναι βιολογικά μία απολύτως προκαθορισμένη προσωπικότητα. «Κάθε παιδί διαθέτει ένα έμφυτο σχέδιο δόμησης της προσωπικότητάς του και προγραμματισμένες για την ανάπτυξή του κατευθυντήριες γραμμές.» Επομένως, κύριος σκοπός της εκπαίδευσης και της αγωγής, θα πρέπει, σύμφωνα με τη Montessori, να είναι η πραγμάτωση αυτού του ενυπάρχοντος σχεδίου. Προφανώς, πρόκειται για προσέγγιση που βρίσκεται πλέον σε ευθεία αντίθεση με τα πορίσματα της σύγχρονης βιολογίας και γενετικής.

Δεύτερον, από θρησκευτικό επικαθορισμό. «Στο ενυπάρχον σχέδιο ανάπτυξης του παιδιού, ανακαλύπτουμε το πνεύμα και τη σοφία του Θεού, που ενεργεί μέσα στο παιδί. (…) Οι νόμοι ανάπτυξης του παιδιού έχουν θεία προέλευση και είναι προϋπόθεση για την αρμονική κοσμική τάξη, που κι αυτή έχει θεία προέλευση.»

Τρίτον, από παιδαγωγισμό. Οι θεωρητικές παιδαγωγικές βάσεις του συστήματος Montessori, καθώς και οι ενδιαφέρουσες παρόλα αυτά παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές του, αγνοούν τα όρια, τις δεσμέυσεις και τελικά τις κατευθύνσεις που επιβάλλει το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον και ειδικότερα ο κοινωνικός καταμερισμός εργασίας που αντιστοιχεί σε αυτόν.

Αξίζει να αναφερθεί στο σημείο αυτό ότι πολλοί παιδαγωγικοί αναλυτές συγκλίνουν στο συμπέρασμα πως η παιδαγωγική σκέψη της Montessori είναι περισσότερο μια ανθρωπολογική θεώρηση, μια φιλοσοφία αγωγής, παρά μια επιστημονική θεωρία.

Β. Η παιδαγωγική και διδακτική πρακτική

Εμφανίζεται όμως εδώ ένα παράδοξο. Η κεντρική ιδέα στο θεωρητικό πλαίσιο της Montessori για την ύπαρξη ενός σχεδίου δόμησης, που ενυπάρχει εγγεγραμμένο σε κάθε παιδί, συνεπάγεται την αναγκαιότητα της απελευθέρωσης της λανθάνουσας προσωπικότητάς του και της μη παρεκτροπής της. Αυτή ακριβώς η αναγκαιότητα είναι που οδήγησε, ανεξάρτητα από την έλλειψη επιστημονικής θεωρητικής τεκμηρίωσης, σε μια σειρά ενδιαφέρουσες θετικές παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές. Μπορούμε να σταχυολογήσουμε κάποιες από αυτές τις βασικές όψεις των παιδαγωγικών πρακτικών του συστήματος Montessori. Είναι πρακτικές, που κατά τη γνώμη μου, μπορούν να ενταχθούν σε ένα πλαίσιο αντικαπιταλιστικής παιδαγωγικής κι εκπαιδευτικής αντίληψης, όπως είναι π.χ. το πλαίσιο του Ενιαίου 12χρονου Σχολείου.

Τέτοιες όψεις είναι ενδεικτικά:

α) ο σεβασμός της αυτονομίας και της ιδιαίτερης προσωπικότητας κάθε παιδιού.

β) Η ενθάρρυνση της αυτενέργειας του παιδιού, η εξαιρετικά διακριτική παρέμβαση των εκπαιδευτικών, καθώς και η επινόηση κατάλληλου περιβάλλοντος και ευρηματικών διδακτικών μέσων.

γ) Η εξατομίκευση της διδασκαλίας με την ταυτόχρονη διασφάλιση του ομαδικού-κοινοτικού πνεύματος.

δ) Τα θετικά κίνητρα μάθησης. Υπάρχει απουσία βαθμών, εξετάσεων, ανταγωνιστικών διαδικασιών κι επομένως διακρίσεων, κατηγοριοποιήσεων και διαχωρισμών. Διασφαλίζεται ένα περιβάλλον ελευθερίας κι όχι επιβολής.

ε) Η διασύνδεση των γνώσεων στην πράξη αντί του κατακερματισμού τους, όπως συμβαίνει στην κυρίαρχη συστημική εκπαίδευση.

στ) Η ιδιαίτερη μέθοδος βιωματικής οικοδόμησης των μαθηματικών εννοιών, βαθύτερης κατανόησής τους και τελικά ανταπόκρισης στις αυξημένες κατόπιν απαιτήσεις για αφαιρετική διανοητική ικανότητα και είναι μια από τις πιο αξιόλογες όψεις του συστήματος Montessori. Ας σημειωθεί πως στη διδασκαλία των μαθηματικών εντυπωσιάζει η επινοητικότητα στα διδακτικά μέσα. Αντιμετωπίζεται έτσι με επιτυχία στην πράξη το μεγάλο ζήτημα της προσέγγισης και υπέρβασης του αφαιρετικού χαρακτήρα των μαθηματικών, από τα πρώτα ήδη βήματα προσέγγισής τους. Ξέρουμε πως ακόμη κι οι πιο θεμελιώδεις μαθηματικές έννοιες, όπως είναι π.χ. οι αριθμοί και τα γεωμετρικά σχήματα, είναι εξαρχής προϊόντα διανοητικής αφαίρεσης. Αυτό ακριβώς το γεγονός της αφαιρετικότητας προκαλεί άπωση για τα μαθηματικά από τις μικρές ηλικίες για μεγάλες κατηγορίες μαθητών, κυρίως από τα αδύναμα κοινωνικά στρώματα. Δημιουργείται έτσι, λόγω της μη βιωματικής προσέγγισης στο επίσημο σύστημα, η αφετηρία της «μαθηματικοφοβίας» και του εκτεταμένου «μαθηματικού αναλφαβητισμού».

Η εικόνα είναι λεπτομέρεια από τον πίνακα του Corneille «Children in the house» (1948)

Παιδεία ώρα μηδέν!

Posted: Απρίλιος 26, 2018 in Χωρίς κατηγορία

Για ένα πουκάμισο αδειανό η κυβερνητική πολιτική για τη Δίχρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή και εκπαίδευση.

Η κυβέρνηση εξέδωσε στις 23 Απριλίου Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) με την οποία αποφασίζει την εφαρμογή της δίχρονης υποχρεωτικής προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης σε 184 δήμους της χώρας. Στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν εμπαιγμό της εκπαιδευτικής κοινότητας και της εργαζόμενης πλειοψηφίας.

Μια προσεκτική ανάγνωση της Υπουργικής απόφασης φανερώνει ότι:
α. Οι 184 συγκεκριμένοι δήμοι καλύπτουν οριακά διψήφιο ποσοστό του μαθητικού πληθυσμού των προνηπίων καθώς οι 154 από τους δήμους που περιλαμβάνονται έχουν πληθυσμό μικρότερο από 15.000 κατοίκους. Στην πράξη καθιερώνουν τη δίχρονη προσχολική αγωγή και εκπαίδευση, εκεί που ήταν ήδη καθιερωμένη! Η καθιέρωση της υποχρεωτικότητας στους δήμους Οινουσσών, Άνω Νευροκοπίου, Προσοτσάνης και Σαμοθράκης μόνο θυμηθία προκαλούν.
β. Στο πλήθος των περιπτώσεων επιλέχθηκαν περιφερειακοί δήμοι τα Νηπιαγωγεία των οποίων καλύπτουν ήδη όλες τις ανάγκες σε δομές και με το προσωπικό που ήδη υπηρετεί και φοιτούν ήδη όλα τα προνήπια. Η κυβέρνηση υλοποιεί τις δεσμεύσεις της: Καμία υποχρέωση για επιπλέον δαπάνη, υποδομές και διορισμούς. Σε απλά ελληνικά, η υποχρεωτικότητα συνδέεται με τις περιοχές που ήδη και χωρίς τον νόμο την παρείχαν.
γ. Στην ΚΥΑ αναφέρεται ότι επιλέχθηκαν οι δήμοι όπου υπήρξε ομόφωνη γνωμοδότηση των τριμερών επιτροπών. Ωστόσο στο νόμο δεν αναφέρεται κριτήριο ομοφωνίας, ενώ παράλληλα υπήρξαν εκατοντάδες θετικές γνωμοδοτήσεις ομόφωνες ή πλειοψηφικές σε δήμους που δεν συμπεριλήφθηκαν. Ούτε οι γνωμοδοτήσεις άλλωστε των τριμερών επιτροπών, ούτε οι εισηγήσεις των περιφερειακών διευθυντών είναι δεσμευτικές. Την απόφαση την παίρνει η κυβέρνηση που εκδίδει τις υπουργικές αποφάσεις.
Να το πούμε απλά, η κυβέρνηση δεν θέλει! Δεν θέλει τα παιδιά στο δημόσιο νηπιαγωγείο, δεν ενδιαφέρεται για τις ανάγκες της εργατικής οικογένειας, χρησιμοποιεί την υποχρεωτικότητα για να ανοίξει τη συζήτηση για την μετατόπιση της δημόσιας εκπαίδευσης στους δήμους. Από πού προκύπτει άραγε, υποχρεωτική βαθμίδα εκπαίδευσης να εξαρτάται από τη βούληση κάθε δημάρχου;
Η κυβέρνηση δεν θέλησε να πράξει ούτε αυτό που φαινόταν αυτονόητο: δηλαδή να συμμετάσχουν στη Δίχρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή/εκπαίδευση, τουλάχιστον οι Δήμοι που έχουν πλειοψηφικά θετική πρόταση από τις τριμερείς επιτροπές.
Μπράβο στους δήμους Αη Στράτη, Οινουσσών, Άνω Νευροκοπίου και των υπόλοιπων εσχατιών της Ελλάδας που αταλάντευτα αψηφούν τις σειρήνες του νεοφιλελευθερισμού και γενικεύουν τη δημόσια προσχολική αγωγή και εκπαίδευση, πράγμα που δεν έκανε ο ίδιος ο υπουργός . Του χρόνου περιμένουμε και το δήμο που βρίσκεται κάτω από την πινέζα του χάρτη αφού όλοι οι μεγάλοι δήμοι που δείχνουν και μια κατεύθυνση υλοποίησης του νόμου τελικά εξαιρούνται.
δ. Η αναφορά της Υπουργικής απόφασης στην εφαρμογή της δίχρονης προσχολικής αγωγής και εκπαιδευσης αποκλειστικά και μόνο για το έτος 2018-2019 και η απουσία δεσμευτικού πίνακα ένταξης των υπόλοιπων δήμων της χώρας για τα δύο επόμενα έτη, όπως προβλέπει ο νόμος, αποτελεί στοιχείο εξαιρετικά επικινδυνο για τις εξελίξεις σχετικά με την απαιτούμενη από τον ΟΟΣΑ και την Ε.Ε. γενίκευσή της σε κάθε είδους δομές προσχολικής αγωγής( δημόσιο νηπιαγωγείο – παιδικός /βρεφονηπιακός σταθμός). Ανοίγει επομένως η δυνατότητα της θεσμοθέτησης κουπονιών και συστήματων ανταγωνιστικής χρηματοδότησης σε δομές που δεν σχετίζονται απαραίτητα με το δημόσιο σχολείο.
Ταυτόχρονα και σε συδυασμό με τα παραπάνω , η αναγόρευση σε ρυθμιστή του δήμαρχου ως προϋπόθεση για την υποχεωτικότητα (ισχύει το ίδιο με το δημοτικό σχολείο ή το γυμνάσιο ; ), μας αποκαλύπτει ότι δεν θέλουν να την εφαρμόσουν ΠΟΤΕ τη δίχρονη προσχολική αγωγή στο δημόσιο νηπιαγωγείο. Αντίθετα ανοίγουν το δρόμο σε ένα παράλληλο δίκτυο, όπου θα κυριαρχούν τα κουπόνια και οι χορηγίες του κ. Λάτση. Αγορά και ανταγωνισμός σχολικών μονάδων δημόσιων και ιδιωτικών αποτελεί την πραγματική τους στόχευση.

Παρενθετικά, ο δήμαρχος Τήνου συντάχθηκε με την απόφαση της ΚΕΔΕ που είναι συνολικά ενάντια στο δημόσιο νηπιαγωγείο. Ποτέ δημόσιο νηπιαγωγείο στα προνήπια. Να τον χαίρονται οι συμπολίτες του, δικαίωμα του είναι να έχει αυτή την νεοφιλελεύθερη άποψη, αλλά να μας ενημερώσει ποια συμφέροντα τελικά εκφράζει, σίγουρα όχι της κοινωνικής πλειοψηφίας, κατά τη γνώμη μας. Με πολύ ενδιαφέρον περιμένουμε τη γνώμη του Δήμου Τήνου, ενός ημιαστικού Δήμου, γιατί σε τελική ανάλυση για μια και μόλις αίθουσα, αρνείται την υποχρεωτικότητα . Υποτιμά απλά την αγωγή και εκπαίδευση περίπου 20 τετράχρονων προνηπίων ή ισχύει κάτι άλλο ;
Η ιδιωτικοποίηση είναι εδώ ! Κανένα “κοινωνικό” αποτύπωμα δεν αφήνει η κυβερνητική πολιτική. Ο κυβερνητικός εμπαιγμός δεν θα περάσει. Θεωρούμε υπόθεση όλης της κοινωνίας τη γενίκευση της προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης. Να μην περάσει η Κοινή Υπουργική Απόφαση για την προσχολική, όλα τα προνήπια εδώ και τώρα στα δημόσια νηπιαγωγεία με δημιουργία νέων νηπιαγωγείων και μόνιμους, μαζικούς διορισμούς εκπαιδευτικών

Εικόνα  —  Posted: Ιανουαρίου 2, 2017 in Χωρίς κατηγορία

Έπεσε το πούσι αποβραδίς
το καραβοφάναρο χαμένο
κι έφτασες χωρίς να σε προσμένω
μες στην τιμονιέρα να με δεις

Κάτασπρα φοράς κι έχεις βραχεί
πλέκω σαλαμάστρα τα μαλλιά σου
Κάτου στα νερά του Port Pegassu
βρέχει πάντα τέτοιαν εποχή

Μας παραμονεύει ο θερμαστής
με τα δυο του πόδια στις καδένες.
μην κοιτάς ποτέ σου τις αντένες
με την τρικυμία, θα ζαλιστείς.

Βλαστημά ο λοστρόμος τον καιρό
είν’ αλάργα τόσο η Τοκοπίλλα
Από να φοβάμαι και να καρτερώ
κάλλιο περισκόπιο και τορπίλλα.

Φύγε! Εσέ σου πρέπει στέρεα γη
Ήρθες να με δεις κι όμως δε μ’ είδες
έχω απ’ τα μεσάνυχτα πνιγεί
χίλια μίλια πέρ’ απ’ τις Εβρίδες